Michelle Lacombe

Michelle Lacombe mieszka i pracuje w Montrealu. Od czasu ukończenia studiów na kierunku sztuki piękne na Concordia University w 2006 roku rozwija praktykę sytuującą się na styku sztuk wizualnych, performance’u i body artu. Jej twórczość koncentruje się na ciele jako materiale artystycznym, ale także jako przestrzeni, w której krzyżują się historia, kultura, pamięć i społeczne wyobrażenia dotyczące płci.

Michelle Lacombe traktuje własne ciało jako miejsce świadomej i kontrolowanej transformacji. Wykorzystuje między innymi tatuaż, rysunek i scarification, przekształcając je w narzędzia artystycznego działania. Gest ingerencji w ciało nie jest jednak dla niej wyłącznie aktem prowokacji. Staje się sposobem przejęcia kontroli nad reprezentacją ciała kobiecego oraz zakwestionowania kulturowych i historycznych modeli, które przez wieki określały jego znaczenie. Jej prace odnoszą się szczególnie do sposobów przedstawiania białego kobiecego ciała i związanych z nim archetypów kobiecości.

Istotnym elementem jej praktyki jest napięcie pomiędzy prostotą środków a intensywnością doświadczenia. Minimalne gesty, oszczędność materiałów i precyzyjnie zaplanowane działania kontrastują z fizycznym wymiarem prac. Ciało staje się jednocześnie obrazem, powierzchnią zapisu i narzędziem działania. Granica pomiędzy rysunkiem a performance’em pozostaje płynna – rysunek może zostać wykonany bezpośrednio na ciele, a ślad cielesnej ingerencji staje się autonomicznym znakiem wizualnym.

Lacombe często sięga do historii sztuki, religii i historii medycyny, aby konfrontować współczesne doświadczenie cielesności z utrwalonymi sposobami jej przedstawiania. W pracy Bartolo di Fredi’s Bloody Gash: la césarienne et la chute de l’homme punktem wyjścia jest detal czternastowiecznego włoskiego fresku. Artystka zestawia historię obrazu z historią medycyny, religijnymi wyobrażeniami dotyczącymi kobiety i współczesnym doświadczeniem własnego ciała. Ciało staje się w ten sposób miejscem spotkania nauki, religii, przemocy, reprezentacji i sprawczości.

Prace Michelle Lacombe były prezentowane w Kanadzie, Stanach Zjednoczonych i Europie, w ramach wystaw, wydarzeń performatywnych i konferencji. W 2015 roku otrzymała Bourse Plein sud, a w 2017 roku uczestniczyła w Art Encounters Contemporary Art Biennial w Rumunii. Równolegle do własnej praktyki artystycznej aktywnie wspiera rozwój sztuki akcji i innych praktyk określanych jako „niezdyscyplinowane”. Jest dyrektorką montrealskiego festiwalu VIVA! Art Action, jednej z ważnych platform prezentacji sztuki performance w Kanadzie.

W 2025 roku Lacombe została główną laureatką Prix en art actuel Musée national des beaux-arts du Québec (MNBAQ) – jednej z najważniejszych kanadyjskich nagród poświęconych sztuce współczesnej. Jury doceniło konsekwencję i oryginalność jej praktyki, łączącej intensywność cielesnego doświadczenia z precyzją konceptualną i wyraźną perspektywą feministyczną. W ramach nagrody jej prace zostały włączone do programu wystawienniczego MNBAQ, a muzeum zapowiedziało publikację monografii artystki oraz zakup jej dzieł do swojej kolekcji.

Twórczość Michelle Lacombe można odczytywać jako konsekwentną próbę odzyskania ciała z obszaru narzuconych reprezentacji. Jej działania nie tyle opisują ciało, ile pozwalają mu przemówić własnym językiem – poprzez ślad, ból, gest, obraz i przemianę. W tym sensie performance staje się dla artystki nie tylko formą artystycznej ekspresji, ale również narzędziem krytycznego namysłu nad tym, kto ma prawo definiować ciało, jego znaczenie i jego historię.