Berenika Pyza
Berenika Pyza (ur. 1993) tworzy na styku performansu, rzeźby, obiektu i kostiumu, traktując ciało oraz przestrzeń jako miejsca nieustannej negocjacji. Interesują ją codzienne relacje, drobne gesty i sytuacje, w których ujawniają się zmienne układy sił. Miękkie formy, rekwizyty i działania performatywne stają się w jej pracach narzędziami badania społecznych rytuałów, zależności i absurdów codzienności.
Berenika Pyza (ur. 1993) buduje swoją praktykę na pograniczu rzeźby, performansu, tkaniny i obiektu. Szczególne miejsce zajmują w niej formy miękkie — szyte, wypychane, przeskalowane — które wchodzą w bezpośrednią relację z ciałem i przestrzenią. Nie są jedynie przedmiotami do oglądania; stają się czymś pomiędzy kostiumem, rekwizytem, rzeźbą a narzędziem działania. Ich funkcja pozostaje płynna, podobnie jak granica pomiędzy tym, co użytkowe, a tym, co absurdalne.
Artystkę interesują relacje i zależności, a szczególnie moment, w którym ustalony porządek zaczyna się przesuwać. Ciało może zostać przez obiekt przedłużone, ograniczone, ukryte albo przekształcone, a zwyczajny przedmiot — pozbawiony swojej oczywistości. W tej grze ważną rolę odgrywa bliskość: fizyczna, emocjonalna i performatywna. Obiekt nie istnieje niezależnie od ciała, lecz nabiera znaczenia poprzez kontakt, użycie i działanie.
Pyza przygląda się także temu, co pozornie małe i nieistotne. Codzienne gesty, drobne sytuacje i zwyczajne przedmioty stają się punktami wyjścia do konstruowania bardziej nieoczywistych układów. Humor i absurd nie pełnią tu funkcji dekoracyjnej — pozwalają zawiesić przyzwyczajenia i spojrzeć na znane sytuacje z innej perspektywy. W jej pracach śmiech może pojawić się dokładnie tam, gdzie oczekiwalibyśmy powagi, a zabawa staje się sposobem testowania granic zachowania, przestrzeni i społecznych reguł.
Istotna jest również performatywność samej rzeźby. Obiekt może działać jak performer, a ciało może stać się jego elementem konstrukcyjnym. W ten sposób Pyza przesuwa rzeźbę poza jej tradycyjnie rozumianą statyczność, traktując ją jako sytuację — coś, co wydarza się pomiędzy przedmiotem, ciałem, przestrzenią i widzem. Jej praktyka pozostaje więc otwarta na nieprzewidywalność: na możliwość zmiany funkcji, odwrócenia ról i pojawienia się znaczenia tam, gdzie początkowo wydawało się go nie być.
Berenika Pyza ukończyła Wydział Rzeźby Uniwersytetu Artystycznego im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu, gdzie w 2023 roku uzyskała stopień doktora. Od 2017 roku współtworzy Grupę Zapora, działającą na polu performansu.